Yaşlılık ve idrar İnkontinansı ( İdrar Kaçırma)

İdrar kaçırma, sosyal ve/veya hijyenik sonuçlara yol açacak sıklık ve miktarda istem dışı idrar kaçırma olarak tanımlanmaktadır.

Bu durum, yaşlılar için çözümlenmesi güç fiziksel, fonksiyonel ve psikolojik sorunlara neden olmakta aynı zamanda yaşam kalitesini belirgin olarak düşürmektedir.

 Toplumumuzda 65 yaş üzerindeki olgularda idrar kaçırma görülme sıklığı, erkeklerde %21.5 bayanlarda %57 olarak saptanmıştır. Erkek/kadın oranı 80 yaş sonrası 1/1’dir.

Yaşlılarda sosyal özgürlüğün kısıtlanması olarak görüldüğü için çoğunlukla hekimlerden gizlenmektedir. Bu durum gerçek ülkemizde ki gerçek oranın tahmin edilmesini güçleştirmektedir. 

Çoğu yaşlının ve bazı sağlık personelinin inancının aksine, yaşlılık yalnız başına idrar kaçırma sebebi olamaz. Ancak tüm sistemlerde olduğu gibi, yaşa bağlı bazı etkiler olabilir.

 Yaşa bağlı faktörler;

 Menapoz sonrası östrojen hormon seviyelerinde düşüş:

 Kadınlarda bu değişiklikler arasında en etkilisi kuşkusuz, menapoz ile birlikte gözlenen östrojen hormon seviyelerindeki azalmadır. Östrojen mesane ve vajinayı çevreleyen kaslar üzerinde etkilidir. Bu kas tonüsünde, österojenin düşmesiyle azalma olur ve idar tutmayı güçleştirir.

 Prostat Büyümesi:

Erkeklerde gözlenen değişiklikler daha sıklıkla prostat bezi ile ilişkilidir. Prostat bezinin büyümesi sonucu, idrar kaçırma sorununa neden olabilir.

Mesane ( İdrar Torbası) de ki değişiklikler:

Yaşlanmayla birlikte mesanede oluşan değiklikler idrar kaçırmaya neden olabilir.

Bağışıklık Sistemindeki değişiklikler:

Yaşa bağlı bağışıklık sisteminde deki değişiklikler, üriner enfeksiyon görülme sıklığını arttırarak, idrar kaçırma sorununuı oluşturur.

İdrar Kaçırma Nasıl Ortaya Çıkmaktadır?

İdrar Kaçırmaya oluşma durumlarına göre üç tipte sınıflandırırız:

a. Stres tipi (stres inkontinans): öksürme, hapşırma, ıkınma, ve zorlanma gibi karın içi basıncının arttığı durumlarda görülen idrar kaçırmadır.

b. Sıkışma tipi(Urge inkontinans-sıkışma inkontinansı): sıklıkla suyla ilgili işler yaparken şiddetli idrar yapma isteği ile birlikte ve tuvalete giderken idrar kaçırma şeklinde olan tipidir Nedeni mesanenin idrarla dolarken ani olarak kasılmasıdır. Hastaların büyük çoğunluğunda neden bilinmemektedir.

c. Karma (Mikst inkontinans): inkontinans ise ikisinin bir arada olmasıdır.

İdar kaçırma, yaşlılık süreci ile birlikte ortaya çıkan bazı fonksiyonel değişikliklerle birlikte görülme sıklığı artan fakat asla yaşlılığın tek başına neden olmadığı ve tedavi edilebilen bir hastalıktır. Yaşlılarımızın bunu doktorlarından saklamaması ve tedavi için doktoruna başvurması gereklidir.

Tanı konması ve Tedaviniz:
İdrar kaçırma, tanı konması kolaydır ve nedene bağlı olarak çoğunlukla tedavi edilebilir. Hasta ve ailesinin doktora karşı açık ve dürüst davranması önemlidir. İdrar yapma alışkanlığınıza ve idrar kaçırma ne zaman gerçekleştiğine ilişkin kayıt tutmak yardımcı olabilir. Bu kayıtlar, idrar kaçırma hangi maddelerin ve durumların rol oynadığını öğrenmenize yardım edecektir.

Idrar kaçırma, hangi sıklıkta olduğunu, ondan önceki aktivitenizi (ör. hızla ayağa kalkmak, gülmek, egzersiz yapmak), sızıntı miktarını (çok az ya da bir anda çok fazla) ve eğer varsa, herhangi bir uyarıcı belirtiyi, sizi gece uyandırıp uyandırmadığını ya da belirli bir içecek, besin maddesi ya da ilacın alınmasından sonra görülüp görülmediğini kaydedin.

Etkili tedavinin seçimi, idrar idrar kaçırma nedeninin tanımlanmasına bağlıdır. Değerlendirme için en kısa zamanda doktora başvurmak çok önemlidir. İlaç tedavisinin yanı sıra evde uygulayabilceğiniz KEGEL Egzersizleri olarak adlandırdığımız, idrarı tutmanızı sağlayacak kasların çalıştırıldığı egzersizler vardır.

Pelvik taban egzersizleri (Kegel)

Bu egzersiz bayanlar için idrarı tutmayı sağlayan kasların kuvvetinin arttırılması için uygulanır. İdrar yaparken, idrarı durdurmak için kullanılan alt kas grubunu (Pelvis kasları) kasması istenir. Bunu idrar yaparken uygulamak sakıncalıdır. Bu kasları vajinada bir cisim olduğunu hayal ederek, onu tutmak için alt kasları kasarak yapabilirsiniz.

Bu egzersizler herhangi bir yerde ve zamanda yapılabilir. Önemli olan hastanın bu hareketleri yaşamının ayrılmaz bir parçası ve alışkanlığı haline getirmektir. Düzenli yapılırsa Kegel egzersizleri 6. ayda alt kasları etkin hale getirmektedir

 Kegel egzersizlerini uygulama

• I. HAFTA:

Pelvis kaslarınızı 5 dakika süreyle 6 saniye kasınız ve 6 saniye gevşetiniz (toplam 12 saniye). Her hareket toplam 12 saniye (1 dakikada 5 kasılma) sürmelidir. Günde 3 kez 25 kasma hareketini yapınız (toplam 75).

• 2. HAFTA:

Pelvis kaslarınızı 10 dakika süreyle 12 saniye içinde 6 saniye (dakikada 5 kez) olmak üzere toplam 50 kez kasınız. Her gün 3 kez tekrarlayınız (toplam 150 kez).

• 3. HAFTA:

Pelvis kaslarınzı 15 dakika süreyle 12 saniye içinde 6 saniye olmak üzere toplam 75 kez kasınız. Her gün 3 kez tekrarlayınız (toplam 225 kez).

• 4-24 HAFTA:

Pelvis kaslarınızı 20 dakika süreyle 12 saniye içinde 6 saniye olmak üzere 100 kez kasınız. Her gün 3 kez tekrarlayınız (toplam 300 kez)

• 24 HAFTADAN SONRA:

Günde 3 kez 10 dakika süreyle yada 2 kez 15 dakika süreyle günde toplam 150 olacak şekilde kasınız.

(Geri Dön)