Pegasus evde bakım merkezi          

İzmir'in Sağlık Bakanlığından ruhsatlı ilk ve tek Evde Bakım Merkezi

Yaşlı Bireylerde Ev Kazaları

İç Mekan Denetim Listesi

Yaşlı Bireylerde Ev Kazaları

Yaşlılarda kemik yoğunluğunun azalması ve kemiğin daha kırılgan olması nedeniyle ev kazaları majör yaralanma ve ölüm nedeni olabilir. Basit düşmelerde bile kemik kırığı sonucu bireyin bağımsızlığını sınırlayıcı ciddi yaralanmalara, sakatlıklara neden olabilmektedir. Ayrıca yaşlıların görme, dokunma, duyma ve koklama duygularında azalma, fiziksel işlevlerinde azalma, esneme, kaldırma ve eğilme hareketlerinin güçleşmesi sonucunda reaksiyon süresinin yavaşlamasına neden olacağından kazalara eğilim artmaktadır.

 Altmış beş yaş üzeri bireylerin yaklaşık 1/3’ü her yıl en az bir kez düşme deneyimi yaşamaktadır. Yaşlı bireyler arasında başta kalça olmak üzere çeşitli kemik kırıklarıyla sonuçlanan düşmeler, hareketsizliği artıran ve yatağa bağımlılığa neden olan bir faktördür. Düşmelerin yaşlılarda bağımsızlık ve güven kaybına neden olabileceği de belirtilmektedir.

1997 yılında yapılan bir çalışmada yaşlılarda düşme sonucu gelişen kırıkların % 85 inin evde gerçekleştiği saptanmıştır. Bu kırıklardan;

% 37.2 sinin ev ortamında bir nesneye takılarak düşme

%14.9 unun merdiven nedeniyle düşme,

%13.9 unun sandalye vb mobilyalar nedeniyle düşme,

%12.9 unun paspas ve yer döşemeleri nedeniyle düşme olduğu saptanmıştır.

2003 yılında yapılan başka bir çalışmada ise ev içinde gelişen kazalar öncesi ve sonrası yaşlı bireyin günlük yaşam aktivitelerinde ki bağımsızlığı incelenmiş;

%98 inin kazadan önce ev içinde tam bağımsız olduğu, yaralanmadan sonra ancak % 63 ünün tam bağımsızlığını sürdürebildiği saptanmıştır. %20 sinin ise kazadan sonra evde özel bakıma ihtiyaç duydukları görülmüştür.

Kuşkusuz yaşlı güvenliğinde en önemli koruyucu uygulamalardan biri yaşa bağlı olarak ortaya çıkan fizyolojik yetersizlikleri gidermeye yönelik yardımcı araçların (işitme aygıtı, gözlük vb) sağlanmasıdır. Diğer uygulama ise evde kazalara yol açabilecek koşulların belirlenerek ortadan kaldırılmasıdır. Bu konuda aile bireylerinin katkısı gerekir.

Aile bireylerinin güvenlik listelerini kullanarak yaşlının yaşadığı ev ortamını, onun için uygun ve güvenli hale getirmesi mümkündür.

Aşağıda verilmiş olan İÇ MEKAN DENETİM LİSTESİ ni gözden geçirerek, ev ortamını tekrar düzenleyebilirsiniz. Daha fazla bilgi ve sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar :

Dr. P. GÜNER, Dr. Ç. GÜLER, Yaşlıların Ev Güvenliği ve Denetim Listesi, Turkish Journal of Geriatrics Geriatri 5 (4): 150-154, 2002

A. İlçe, C. İlçe, Prof.Dr. A.Dıramalı, Yaşlılarda ev Kazalarının Önlenmesi ve Ev Kazalarına Yönelik İç Mekan Çözümleri; Erişim 02.09.2007, www.sdergi.hacettepe.edu.tr/aiciad.

(Geri Dön)

İç Mekan Denetim Listesi

Ev zemini, özellikle ıslak zeminleri kolayca kayabilecek materyalden mi yapılmış?

Kaygan zemin döşemesi ve kolayca kayganlaşabilen ıslak alanlar önemli düşme ve çarpma kazalarına yol açabilmektedir

Zeminde kayabilecek halı, kilim, vb. yaygı serilmiş mi?

 

Yaşlılarda yürüme güçlükleri, görme azlığı ve denge problemleri nedeniyle söz konusu yaygılar düşme tehlikesi yaratabilir.

Halı, kilim vb. yaygıların kenarları takılıp düşmeye yol açabilecek biçimde kalkık veya kıvrılmış durumda mı?

Önemli düşme nedenlerindendir.

 

Banyo düzeni yaşlıların kaymalarını, çarpmalarını önleyecek biçimde mi?

Islak zeminlerde yaşlıların kaymasını önleyecek her türlü önlem alınmalıdır.

Küvet, duş ve gereken yerlerde tutunmayı sağlayacak, tutamaklar konulmuş mu?

Yaşlılarda denge problemleri ve eklem ağrıları nedeniyle banyo ve tuvaletlerde destek almaya ihtiyaç duyarlar.

Evlerde çocuk oyuncakları, bilyalar, kolayca yuvarlanarak kaymaya yol açabilecek malzemeler ortalıkta bırakılıyor mu?

Yaşlılar özellikle görme kısıtlılıkları nedeniyle bu gibi malzemelerin üzerine basarak kayabilir.

Koridorlara çarpıp düşmeye yol açabilecek kutu vb. bırakılıyor mu? Koridorları daraltan mobilya vb. eşya var mı?

Söz konusu malzemelerin rastgele bırakılması önemli çarpma ve düşme nedenlerindendir.

Acil durumlarda, kapı ve pencere önlerinde çıkışı zorlaştıracak eşya vb. var mı?

Kapıların zor açılması, önünde yığıntı olması tehlike anında kurtulmayı engelleyebilir.

Elektrik, telefon vb. kablolar açıkta ve takılmaya yol açabilecek biçimde mi?

Yürünen zemin üzerinde ki kablolar takılıp düşmelere neden olabilir.

Elektrik kablolarında aşınma, zedelenme var mı?

Kabloların üzerinde eşya veya halı olması kablolarda hasara neden olabilir. Hasarlı bir kablo yangın riski taşır.

Elektrik fiş ve prizleri geceleri kolayca görülebilecek özellikte mi? ( ışınımlı, ışıklı vb.)

Bunların karanlıkta görülebilir olması gece uyanan yaşlılara yardımcı olacaktır.

Elektrik düğmeleri yaşlının ulaşabileceği yükseklikte mi?

Düğmeler kolayca açılıp kapanabilir olmalı, yaşlıların ulaşabileceği yükseklikte olmalıdır. Bkz Şekil 1

Şekil1

Evde ki ısıtıcı veya ocaklar sabit mi?

Taşınabilir ocak vb çoğu kez iyi yerleştirilemeyecekleri için risklidir.Bunlara ve bağlantılarına çarpma ve takılma riski bulunmaktadır.Sabit bir yere uygun biçimde yapılmasını sağlar.Çevresinde yanabilecek malzemelerin bulunması da önlenebilecektir.      

Ocak, ısıtıcı vb. araçların düğmelerinin açık kapalı durumları kolayca fark edilebilecek biçimde işaretlenmiş mi?

Söz konusu işaretlerin iyi görülmemesi bu araçların açık-kapalı durumlarının karıştırılmasına yol açabilmektedir.

Ocak ve fırının yanında kolayca tutuşabilecek maddeler ve cisimler var mı?

Söz konusu durum önemli yangın riski yaratmaktadır.

Yaşlı mutfakta çalışırken uygun kıyafet giyiyor mu?

Kapalı ortam kirliliğine yol açan bir çok madde yaşlılar için risklidir.Bu nedenle pencerelerin gerektiği zaman kolayca açılarak odanın havalandırılmasını sağlayacak mekanizmalara sahip olması gerekir.Karşılıklı iki pencere açıldığında evin içerisinde en az 15 m/sn lik bir hava akımı oluşması istenir.

Çabuk  buharlaşan uçucu maddelerin bulunduğu kapların ağzı sıkıca kapalı mı?

Fizyolojik kapasiteleri sınırlı olan yaşlılar söz konusu maddelerden kolayca                      etkilenebilirler.En uygunu bunların evde bulundurulmamasıdır.

Yaşlılar evde çok uzun süre yalnız    kalıyorsa banyo,mutfak ve onların sürekli bulundukları yerde kolayca uzanabilecekleri bir telefon var mı?Telefon rakamları kolayca seçilebiliyor mu?

Yaşlıların herhangi bir olumsuz durumda kolayca iletişim kurabilmelerini sağlayacak ev içi düzenlemeler yapılmalıdır.

Ev etkin biçimde ısıtılıyor mu?

Yaşlılar termal konfor yetersizliğinden olumsuz biçimde etkilenebilir. Özellikle sıcaklar yaşlıların vücudunun susuz kalmasına hızlı bir şekilde neden olur.

İlaçlar kendi kutularında tutuluyor mu?

İlaçların kutularından çıkartılması ilaçların birbiriyle karıştırılmasına yol açabilir.

Yaşlının yatakta sigara içmesi engelleniyor mu?

Yaşlılar kesinlikle yatakta sigara içmemelidir

Kül tablaları derin, yanmayacak malzemeden yapılmış ve içlerine çok az su konulmuş mu?

İdeali sigara içilmemesidir.Ancak engellenemiyorsa kül tablaları derin olmalı,içerisinde çok az seviyede su konulmalıdır.

Evdeki elektrik tesisatının sigortası sistemde yüklenme olduğunda hemen devreyi kesecek özellikte mi?

Sigortalara tel sarılması çok tehlikelidir.Evde kullanılan sigorta sistemi kapasitesinin üzerinde bir güçte olmamalı, tehlike yaratan durumlarda hemen atarak devreyi kesmelidir.

Evde parlayıcı ve patlayıcı maddeler depolanıyor mu?

Yaşlıların bulunduğu konutlarda söz konusu maddelerin çok güvenli biçimde saklanması, mümkünse ev içinde tutulmaması gerekir.

Merdivenler eşit ve uygun genişlik ve yükseklikte mi?

Baklava dilimi biçimindeki merdiven basamakları çok tehlikelidir. Merdivenlere hiçbir zaman eşya yığılmamalıdır.Bkz Şekil2

Sekil 2

Yaşlıların tehlike anında kolayca ev dışına çıkabilmesi sağlanabiliyor mu?

Ayakkabısını kolayca giymesini sağlayacak uzun çekecek, gerektiğinde tutunabileceği duvar tutamaklarının olması, kapının kolayca açılması, merdiven lambasını kolayca yakabilmesi sağlanmalıdır.

Mutfakta elektrikli araçların kabloları lavabo ve ocak alanlarına yakın mı?

Böyle durumlarda kablolar hasarlanabilir ve elektrik çarpması riski artar.

Banyoda kullanılan suyun sıcaklığı uygun mu?

Yaşlılarda duyu kayıpları zamanla gelişebilir. Bu nedenle fazla sıcağı hissetmeye bilirler. Suyun çok sıcak olması haşlanmalara ve yanmalara neden olabilir.

Ocak, lavabo ve tezgah çalışma alanlarında, özellikle yiyeceklerin kesildiği alanlarda ışıklandırma yeterli mi?

Aletler ve çalışılan alanlar net görülmeli. Yeterli ışıklandırmanın olmaması kesi vb. oluşmasını kolaylaştırır.

Isıtıcı,elektrikli battaniye vb açıkken uyunuyor mu?

Yanık, elektik çarpması gibi durumlara zemin hazırlar. Uyumadan önce bunlar mutlaka kapatılmalıdır.

Merdivenlerin kaplaması iyi durumda mı? Basamak kenarları kolayca fark edilebiliyor mu?

Kaplamanın kaygan olması veya kenarların kalkmış olması düşmeye zemin hazırlayabilir. Basamak kenarları görülmeyi kolaylaştıracak biçimde kontrası farkı sağlanmamışsa çok tehlikeli kazalara neden olabilir.

Merdiven kenarlarında tırabzan, tutunacak yerler var mı?

Bunlar destek sağlayarak dengenin korunmasına yardımcı olur. Bazı kaynaklarda trabzanlardan “üçüncü ayak” olarak söz edilmesinin nedeni budur.

Sık kullanılan eşyalar kolayca ulaşılabilecek raflarda mı?

Sık kullanılan eşyalar kolayca ulaşıla bilecek raflara konulmalıdır. Bunların yükseğe konulması ulaşabilmek için sandalye vb. nin kullanılması kaza riskini artırır.

 (Geri Dön)